Ποιοί ἐγκέφαλοι ἀποφάσισαν νά καταστρέψουν τό ὑπέροχο φυσικό περιβάλλον τῆς Λευκάδας; – της Χαράς Παπαδάτου

Μέ μεγάλη μελαγχολία ἀρχίζω τό παρακάτω κείμενο μέ τούς ὐπέροχους στίχους τοῦ Σικελιανοῦ, ἔναν ὗμνο στήν φύση τοῦ νησιοῦ μας, που βρίσκεται σέ θανάσιμο κίνδυνο. Ὄχι βέβαια ὅτι θά εύαισθητοποιηθοῦν οἱ ἁρμόδιοι. Κάθε άλλο.

Ἄγγελος Σικελιανός «Ἀλαφροΐσκιωτος (1907)» ​

Καὶ εἶπα, ὅλα γύρω βλέποντας:
«Νησί,
ἀβασίλευτη στὸ πέλαο δόξα,
ὦ ῥιζωμένο
στὸ πολύβοο διάστημα,
καὶ στοῦ Ὁμήρου τὸ στίχο
λουσμένο,
βυθισμένο στὸν ὕμνο!

Δάσο ὅλο δρῦ στὴν κορφή σου,
σιδερόχορδη ἀνάβρα
ποὺ ἀχνίσαν τὰ σπλάχνα μου ἀπάνω
ὁλοκαύτωμα θεῖο,
καὶ ἡ ἄκρη σου τρέμει σὰ φύλλο,
μέσα βροντάει ὁ Λευκάτας,
μαζώνεται ἡ μπόρα,
ξεσπάει μὲς στὸ θεῖον ἐλαιώνα,
τρικυμίζει τὸ πέλαο,
νησί μου·
ἄλλη θροφὴ ἀπὸ τὴ θροφή μου
δὲ θὰ βρῶ,
ἀπ᾿ τὴν ψυχή μου ἄλλη ψυχή,
ἄλλο κορμὶ ἀπὸ τὸ κορμί μου.

Ἀλήθεια ἔχει ἐμβαθύνει κανείς στό νησί μας τί συμβαίνει μέ τήν προϊοῦσα περιβαλλοντική καταστροφή πού βρίσκεται ἐν ἐξελίξει, φυσικά έξ αίτίας τοῦ τουρισμοῦ;  Τῆς βαριᾶς βιομηχανίας, ὅπως μᾶς πιπιλίζουν τό μυαλό χρόνια ώρα οἱ διακομματικοί ἐθνοπατέρες; Τό ἐρώτημα πού τίθεται εἶναι ἄν τά πιστεύουν αὐτά πού λένε ἡ συμβαίνει κάτι ἄλλο.

Διότι σέ μιά Χὼρα πού ήθελημένα καταστράφηκαν οἱ παραγωγικοί τομεῖς (πρωτογενής καί δευτερογενής) καί ἐξάγουμε συνάλλαγμα ἀκόμη καί γιά νά άγοράσουμε σκόρδα άπό τήν Κίνα, τί προσέφερε ἠ βαριά τουριστική βιομηχανία, ἡ ὁποία γιά νά λειτουργήσει πρέπει νά τῆς παρέχει ὅλες τίς ὑποδομές τό κράτος; Ἔχουν κάνει οἱ πληθώρα των οἱκονομολόγων κάποιο ὑπολογισμό (τά μεγέθη εἶναι ὅλα μετρήσιμα) πού νά μᾶς λέει τί προσφέρει αὐτή ἡ βαριά βιομηχανία στήν οἰκονομία τοῦ κράτους; Ἐκτός άπό τήν καταστροφή τοῦ ὰνθωπογενοῦς ὰλλά καί τοῦ φυσικοῦ περιβάλλοντος πού καί αύτά εἶναι σάν οἰκονομικά μεγέθη ὰρνητικά;

Ὁ τουρισμός ὑποτίθεται ὅτι εἶναι μιά οἰκονομική δραστηριότητα πού ἔρχεται νά προστεθεῖ στίς ὑπάρχουσες καί νά βελτιώσει τήν ζωή των ἀνθρώπων. Ἐδῶ ὄμως συμβαίνει ἀκριβῶς τό ἁντίθετο. Ὅτι καταστράφηκαν ὅλοι οἱ παραγωγικοί τομεῖς τῆς Χώρας καί ὁ Τουρισμός ἔχει διαλύσει καί τήν κονωνική ζωή άπαιτώντας πλήρη ὑποταγή καί μετατροπή τών κατοίκων σέ ὑπηρετικό προσωπικό.

Καλόν εἶναι νά δοῦμε τί γίνεται στό εὐρωπαϊκό Νότο σχετικά μέ τόν ὑπερτουρισμό καί νά διδαχθοῦμε ἄν μποροῦμε.

Βαρκελώνη διαμαρτυρία γιά τόν τουρισμό: https://www.iefimerida.gr/kosmos/i-barkeloni-diadilonei-kata-toy-ypertoyrismoy

Τελικά τό νησί δέχεται βέλη ὰπό ὅλες τίς πλευρές μέ τούς ἐκπροσώπους του, μᾶλλον νά μή καταλαβαίνουν τίποτε ἤ νά μή θέλουν νά καταλάβουν. Γιατί ἄραγε;

Ἄς κάνουμε μιά σύνοψη σχετικά μέ τίς πιό σημαντικές ἐπεμβάσεις στό περιβάλλον.

Κάστρο

Γιά τό κάστρο ἔχουμε ἤδη μιλήσει καί ἔχει μιλήσει καί ὀ κόσμος πού δέν λαμβάνεται βέβαια ὑπ` ὄψιν.
Τό θέμα ἔχει δύο σκέλη:

Πρῶτον εἰναι ζωτικός χῶρος τῆς πόλεως ὰπό τότε πού ἱδρύθηκε ἡ νέα πρωτεύουσα δηλαδή τό1684, ὡς λιμάνι καί ἀργότερα ὡς ὰναπόσπαστο μέρος τῆς κοινωνικῆς ζωῆς τῶν κατοίκων γιά τά θαλάσσια λουτρά καί τίς θερινές τους δραστηριότητες. Τώρα ἐπιχειρεῖται καί ὅπως φαίνεται θά γίνει, νά ὰφαιρεθεῖ ὁ ζωτικός αὺτός χῶρος ὰπό τούς πολίτες.
Ἄρα δέν προσφέρεται τίποτε στόν κόσμο ἀντίθετα τοῦ ἀφαιροῦν κεκτημένα δικαιώματα άπό δημοτικό χῶρο.

Δεύτερον ἡ ὁλη περιοχή ἀποτελεῖ ἕνα ὑπέροχο φυσικό περιβάλλον μέ ὑποκείμενο ἁρχαιολογικό χῶρο. Τό περιβάλλον αὺτό ὅσο καί ὁ ἀρχαιολογικός χῶρος ἔχουν μέσω διαταγμάτων τῆς Ἑλληνικῆς Δημοκρατίας κηρυχθεῖ ὡς διατηρητέα καί άδόμητα. Τό ἐρώτημα πού τίθεται εἶναι πόσο ἰσχυρός εἶναι ὁ λόγος τῆς Ἐλληνικῆς μας Δημοκρατίας. Ἴδωμεν.

Ὑπόγεια ζεύξη

Καί ἡ περίπτωση τῆς ἀλίστου μνήμης ὑπόγειας ζεύξεως, ἔνα φιάσκο στήν οὺσία γιά νά περνᾶμε εὐχάριστα τήν ὥρα μας, ἅπτεται μιᾶς καταστροφικῆς ὲπεμβάσεως ἑνός βιοτόπου, τοῦ αὐλέμονα, πού έχει κυρηχθεῖ διατηρητέος μέσω ἐλληνικῶν καί διεθνὼν συμβάσεων. Πέραν αὐτοῦ δέν ὰναφέρομαι στό κυκλοφοριακό πού φυσικά δέν ὰντιμετωπίζεται ἀπό τήν χλιδάτη αὺτή ἐπένδυση. Καί ἑδῶ θά δοῦμε ἄν οἱ νόμοι τοῦ Κράτους ἀλλά καί τῆς ἐπιστήμης ὶσχύουν.

Ἀκούσαμε ὅτι δέν θά γίνει. Λέτε νά σοβαρευτήκαμε ἔστω καί τήν τελευταία στιγμή καί νά γλυτώσαμε ἀπό μιά ἀνόητη, ἀντιεπιστημονική καί καταστροφική ἐπέμβαση; Ἴδωμεν.

Παραλιακή περιοχή πόλεως

Τό ἀστικό περιβάλλον στήν περίπτωση τῆς παραλίας, πού ἦταν συνδεδεμένο μέ τήν ζωή καί τήν παράδοση τῆς πόλεως, καταστράφηκε ἐντελῶς καί ὁλοκλήρωσε στήν οὺσία τό ἔργο τῆς Χούντας, ἡ ὁποία κατέστρεψε, ὅλους τούς κοινόχρηστους χώρους τῆς Χώρας δηλαδή τά σημεῖα τῆς κοινωνικῆς της ὰναφορᾶς: Τό μποσκέτο μέ τοἩρῶον, τὀν παραλιακό ὰνθώνα, τήν πλατεῖα Δικαστηρίων, τήν κεντρική πλατεῖα, τόν ὑπέροχο δρόμο Πεφανερωμένης μέ τήν θολωτή δενδροστοιχία.

Ἡ παραλιακή περιοχή, ἡ προκυμαία, ἕνας χῶρος άναφορᾶς τοῦ κοινωνικοῦ ἱστοῦ τῆς πόλεως δέν ὑπάρχει πιά. Δέν θά ὰσχοληθῶ περαιτέρω μέ τό θέμα. Τό ἔχουμε ὰναπτύξει παλιότερα διεξοδικά. Τό μόνο πού θέλω νά πῶ ὡς ἀρχιτέκτων τῆς παλιᾶς γενεᾶς εἶναι ὅτι μέ λύπη μου βλέπω ὅτι οἱ βασικές ἀρχές τῆς ἀρχιτεκτονικῆς ὅπως ἐμεῖς τίς ξέραμε δέν ὑπάρχουν πιά. Προφανῶς δέν διδάσκονται πλέον στά Πολυτεχνεῖα. Καί αὺτό εἶναι μιά τραγωδία.
Ἡ Ὰρχιτεκτονική εἶναι ἐπιστήμη πολλῶν ἐπιπέδων: τεχνική, κοινωνική, καλλιτεχνική, περιβαλλοντική καί έγγυήτρια τῆς ἱστορικῆς συνέχειας τοῦ πολιτιστικοῦ ὑποβάθρου τοῦ κάθε τόπου.

Βιολογικός-αποχεύτεση-σκουπίδια

Ἐδῶ μόνο μία λέξη ἁρμόζει.
Ντροπή.

Κότερα ἐλευθέρας βοσκῆς

Χρόνια τώρα ὲμεῖς πού ζοῦμε μπροστά στόν ὑπέροχο ὅρμο Δρεπάνου βλέπουμε ὅλους αὐτούς τούς εὶσβολεῖς νά κάνουν ὅ,τι θέλουν. Τό σωστό εἶναι νά πᾶνε στήν μαρίνα.
Δέν τό κάνουν ὅμως καί κανείς δέν τούς λέει τίποτε. Ἔτσι μαζὶ μέ τά λύματα πού μᾶς ἔρχονται ἀπό τόν βιολογικό (ἀ)καθαρισμό ἔχουμε καί τά λύματα ἀπό τά κότερα. Στήν Χώρα τους δέν θά τολμοῦσαν νά κάνουν κάτι τέτοιο ἀλλά οὔτε καί σέ ἄλλες Χῶρες πού σέβονται τόν ἑαυτό τους.
Σέ μᾶς ὅμως πού φαίνεται πῶς ἔχομε ἀποδεχτεῖ ὅτι εἴμαστε προτεκτορᾶτο ἐπιτρέπονται ὅλα εἰς βάρος πάντα τῶν πολιτῶν τῆς Χώρας.
Ὁ Δῆμος καί τό Λιμενικό Ταμεῖο τί λένε; Διότι ἅν δεν μποροῦν νά βάλουν τάξη σέ ἕνα τέτοιο θέμα πού ταλαιπωρεῖ ὅλους ὅσους μένουν στήν ἀνατολική ἀκτή τῆς Λευκάδας πράγματι δεν ἔχουν λόγο ὑπάρξεως. Έκτός καί ἄν δέν ἔχουμε καταλάβει σωστά. Νομίζουμε ὅτι ὁ Δῆμος σκοπό ἔχει τήν βελτίωση τῆς ζωῆς τῶν κατοίκων. Ἀλλά ὅπως φαίνεται κάνουμε λάθος.

Πισίνες ἤ ἡ ὕβρις

Ἡ ἀπόλυτη ὓβρις. Σέ ἕνα νησί πού, λόγω ἀνικανότητας τῶν διαχειριστῶν τῆς ζωῆς του, ἔχει προβλήματα μέ τό νερό καί στήν μέση τοῦ καλοκαιριοῦ κόβεται γιά μεγάλα διαστήματα, εἶναι τουλάχιστον ντροπή νά ὑπάρχουν τόσες πισίνες. Σχεδόν κάθε διαμέρισμα ἔχει πισίνα. Τί εἶναι αὐτή ἡ ἱστορία; ἀρχοντοχωριατισμός, ἐπίδειξη πολυτέλειας, ἀνοησίες; Ἔρχονται ὑποτίθεται οἱ τουρίστες σέ ἕνα νησί μέ καταπληκτικές παραλίες καί δέν πᾶνε σέ αὐτές ἀλλά κάνουν μπάνιο στίς γοῦρνες; τότε γιατί νά ἔρθουν; Στίς χῶρες τους ἔχουν καλύτερες πισίνες.

Θά πρέπει νά εἰσαχθεῖ κάποιο μέτρο. Ὡς πρός τόν ἀριθμό πισίνες/ἐξυπηρετούμενος ἀριθμός άτόμων. Έπίσης νά ἐρευνηθεῖ ἀν τά δίκτυα ὑποδομῆς, στήν περίπτωση αὐτή τοῦ νεροῦ ἐπαρκεῖ γιά τήν κατασκευή τόσων δεξαμενῶν κολυμβήσεως. Δέν ἐπαρκεῖ βεβαίως καί πρέπει νά άντιμετωπισθεῖ τό θέμα διαφορετικά.
Οἱ ὑπεύθυνοι ἔκαναν τίποτε γιά αὑτό ἡ ἡ μαγική λέξη τουρισμός παραλύει κάθε ὑπάρχουσα νόμιμη διαδικασία; Τουτέστιν ἡ ἐπιτομή τοῦ προτεκτοράτου.

Προσωπικά θά ὰπαγόρευα ὅλες τίς πισίνες πού παίρνουν νερό ἀπό τό δίκτυο ύδρεύσεως τοῦ πληθυσμοῦ. Ἀν θέλουν άς πάρουν νερό ἀπ΄τήν θάλασσα καί νά προμηθευτοῦν τά ἀπαραίτητα φίλτρα ἤ ἀπό ἰδιωτικά πηγάδια.
Καί γιά νά έχουμε τό καλό έρώτημα. Ἐλέγχει κανείς, άν ὄλες αὺτές οἰ πισίνες λειτουργοῦν μέ τού κανόνες ὑγιεινῆς πού προβλέπει ὁ νόμος;
Εἶναι ἐξοργιστικό νά άντιμετωπίζονται οἱ κάτοικοι ὠς δεύτερης καί τρίτης διαλογῆς ἄνθρωποι πού τούς κόβουμε τό νερό χωρίς δισταγμό χάριν μιᾶς ἀμφιλεγόμενης τουριστικῆς άναπτύξεως πού δέν προσφέρει τίποτε στόν πληθυσμό, ἀντίθετα τόν ἀπομυζᾶ.

Οἱ συνεχεῖς διακοπές ρεύματος καί νεροῦ δείχνουν ὅτι οἱ παροχές δέν ἐπαρκοῦν καί ὅτι τό νησί εἶναι κορεσμένο ὠς πρός τήν τουριστική του ἰκανότητα. Λόγοι σοβαρότης ἐπιβάλλουν νά ὰνακοινωθεῖ ὡς πρός τά δίκτυα αὺτά ποιές οἱ τιμές πληθυσμιακοῦ κορεσμοῦ καί ὅτι τό νησί δέν μπορεῖ νά ὲξυπηρετήσει περισσότερες άνάγκες καί νά ἀναστείλει τυχόν νέες οὶκοδομικές ἄδειες ἰδίως τουριστικῶν μονάδων.

Καταστροφή δρυοδάσους τῶν Σκάρων ἀπό ἀνεπιτήρητα ζῶα

Ὅταν κατέλαβαν οἱ Τοῦρκοι τήν Λευκάδα τό 1479 ἔβαλαν φρουρούς στό δρυοδάσος τῶν Σκάρων ἀναγνωρίζοντας το, ὡς χῶρο ἰδιαιτέρας άξίας καί παραγωγῆς πλούτου.
Ἐμεῖς τά ἔξυπνα πουλιά βαλθήκαμε νά τό καταστρέψουμε. Καί δέν εἶναι τωρινό τό φαινόμενο. Ὁ Νταῖρπφελντ στό βιβλίο του Λευκάδα -Ὁμηρική Ίθάκη, πού ταυτίζει τούς Σκάρους μέ τό ὁμηρικό Νήιον γράφει (1927), ὅτι τό δᾶσος δυστυχῶς καταστρέφεται άπό τήν ἀνεξέλεγκτη βοσκὴ ζώων. Ἠ καταστροφή ἑνός τέτοιου δάσους ἔχει μεγάλες ἐπιπτώσεις στό βιοκληματική κατάσταση ὅλου τοῦ νησιοῦ.
Σήμερα ἡ κατάσταση ὅπως διαβάζω ἔχει φθάσει στό ἀπροχώρητο. Καί ὲρωτᾶται: ὑπάρχουν ὰρχές γιά νά ἐφαρμόσουν τούς νόμους; ὡς ἀναφορᾶ τούς κανόνες βόσκησης καί δεύτερον ὠς ἀναφορᾶ τόν (τούς) ἰδιοκτῆτες πού θά πρέπει ἄμεσα νά ὑποστοῦν τίς συνέπειες;
Ἄν οἱ ὑπηρεσίες πού εἶναι ἐπιφορτισμένες μέ τά θέματα αὐτά δέν πράττουν τά δέοντα τότε δέν ἔχουν λόγο ὑπάρξεως καί πρέπει νά καταργηθοῦν.

Κυκλοφοριακό – Αύτοκίνητο

Ἔνα ἀπό τά μεγαλύτερα περιβαλλοντικά προβλήματα εἶναι τό αὐτοκίνητο, τό ὁποῖο ἑπιβαρύνει, ὡς γνωστόν πολύ τό περιβάλλον γενικά. Ὄχι μόνο μέ τούς ρύπους ἀλλά καί μέ τό μεγεθός του πού κατακλύζει τίς πόλεις καί τούς χώρους σταθμεύσεως πού ποτέ δέν ἐπαρκοῦν, στήν Ἑλλάδα βέβαια, πού πορευόμαστε μέ τόν αὐτόματο πιλότο.

Τό θέμα εἶναι ἐξαιρετικά πολύπλοκο καί ἑδῶ θά ὰναφερθῶ σέ μία μόνο παράμετρο πού εἶναι ὅμως πολύ βασική.
Ξεκινώντας τά θέματα αὺτά πρέπει νά ξεκινήσουμε ἀπό τήν έπαρκῆ λειτουργία τῶν μέσων μαζικῆς μεταφορᾶς, στήν περίπτωση τῆς Λευκάδας τοῦ ΚΤΕΛ. Ἄν τό ΚΤΕΛ εἶχε τήν δυνατότητα ἰδίως τοῦ καλοκαιρινούς μῆνες νά λειτουργεῖ σέ πλῆρες ὡράριο, τότε μεγλο μέρος τῆς κινήσεως τῶν αὺτοκινήτων θά μειωνόταν. Οἱ ξένοι ἔχουν συνηθίσει στά μαζικά μέσα μεταφορᾶς. Τό βράδυ πού πολλοί ἔρχονται στήν πόλη μέ τά αύτόκίνητά τους, ἅν ὺπῆρχε συγκοινωνία θά τήν προτιμοῦσαν, διότι ἡ ὰναζήση θέση σταθμεύσεως στήν Χώρα εἶναι άπελπιστική.
Θά ἔπρεπε λοιπόν νά δοθεῖ μεγάλο βάρος στήν σωστή καί ἐπαρκῆ λειτουργία τοῦ ΚΤΕΛ ἐντός τοῦ νησιοῦ.

Μπάζωμα κόλπου Βλυχοῦ.

Καί φθάνουμε στό τέλος τῆς μικρῆς αὺτῆς ἐπιτομῆς σχετικά μέ τήν καταστροφή τοῦ περιβάλλοντος τοῦ νησιοῦ μας.
Στό άδοιανόητο.
Εἶναι δυνατόν νά σκέπτονται οἱ ἐγκέφαλοι πού αἰσθάνονται ὁτι ἔχουν τήν άπόλυτη ἐξουσία πάνω στήν ζωή τῶν κατοίκων, νά μπαζώσουν τμῆμα τοῦ κόλπου καί νά τό χτίσουν; Εἶναι δυνατό οἱ εὺαὶσθητοι ὲκπρόσωποι τῆς ταλαίπωρης Λευκάδας νά θέλουν νά καταστρέψουν ἔνα ἀπό τά ὡραιότερα τοπία πού ὑπάρχουν; Ἀλήθεια τά ἔξυπνα αύτά πουλιά δέν κατάλαβαν τίποτε ἀπό αὺτό πού ἔγινε στήν Θεσσαλία; Ὲπειδὴ ὅλοι οἱ άνευθυνουπεύθυνοι ρίχνουν τήν πλημμύρα στήν κλιματική άλλαγή (τί εἶναι αὺτό ἄραγε), εἴμαστε ἐν τάξει;

Στήν Θεσσαλία δέν ἔγινε τίποτα τό ἀφύσικο. Ἁπλῶς ἡ φύση ξανάφκιασε τήν λίμνη πού οἱ ἔξυπνοι ἄνθρωποι εἶχαν ἀποξηράνει. Ἡ ἐπέμβαση στήν φύση χωρίς σεβασμό σέ αὑτήν, πληρώνεται. Καί ἑδῶ, ἃν γίνει αὺτό τό ἔγκλημα, κάποια στιγμή ἡ φύση θά τό ἐξαφανίσει μαζί καί τούς παραλιακούς οἱκισμούς, τό Βλυχό ὁπωσδήποτε άλλά καί τμῆμα τοῦ Νυδρίου.

Ἁλλά οἰ εὺαίσθητοι κατά τά ἄλλα τοπικοί καίσαρες δέν σκέφθηκαν ὅτι δέν καταστρέφουν μόνο ἕνα ἀνυπέρβλητης ὀμορφιᾶς τοπίο, ὰλλά ὑποβαθμίζουν καί ἕναν ὰπό τούς σημαντικότερους ἱστορικούς-ἀρχαιολογικούς τόπους τῆς πρώϊμης ἐποχῆς τοῦ Χαλκοῦ, στήν Μεσόγειο (2.700 χρόνια π. Χ. δηλαδή πάνω άπό 4.700 χρόνια άπό σήμερα);
Πού μόνον αὺτόν ἄν ὰξιοποιούσαμε θά εἴχαμε πολύ περισσότερα ὀφέλη ὰπό τόν σαβουροτουρισμό. Ἀπορῶ πῶς ὑπάρχουν ἀνθρωποι πού σκέφθηκαν κάτι τέτοιο ἐγκληματικό εἰς βάρος τῆς Λευκάδας.

Καλά δέν ντέπονται;
Ἀλλά ὅπως ἔλεγαν καί οἱ ἀρχαῖοι, «ἐκ κόρακος, κρά».

Βέβαια ὁ Βαλαωρίτης μᾶς ἔδειξε τόν δρόμο λέγοντας:
«Πάρ’ ἕνα σβῶλο, Mῆτρο, καί διώξ’ ἐκείνα τά σκυλιά, πού μοῦ χαλοῦν τό φύτρο».
Οἱ πάλαι ποτέ γενναῖοι λευκαδίτες, ἀς τό σκεφθοῦν.

πηγή