Έλα να πούμε για πολιτισμό

Κείμενο: Δημήτρης Βεργίνης

Τώρα που μπήκε το καλοκαίρι και έχουμε βγάλει στη βιτρίνα τον καλό μας εαυτό να τον δει κι ο κόσμος που έρχεται να μας επισκεφτεί, ας μην λέμε μόνο για τα προφανή. Ας αφήσουμε λίγο την κουβέντα για τις παραλίες και τη φύση και το πράσινο του νησιού. Αυτά ήταν εδώ και ήταν δώρο σε όσους είχαμε την τύχη να γεννηθούμε στις συγκεκριμένες γεωγραφικές συντεταγμένες. Δώρο που δεν το σεβόμαστε βέβαια, αλλά κι αυτό είναι μια άλλη κουβέντα.

Έλα τώρα να πούμε για αυτό που καμωνόμαστε ότι νοιαζόμαστε, για αυτό που περηφανευόμαστε ότι έχουμε σπουδαίο παρελθόν, για αυτό που βαυκαλιζόμαστε ότι στηρίζουμε στο παρόν. Έλα να πούμε για τον πολιτισμό του 2024 στο νησί μας.

Περάσαμε έναν χειμώνα με κλαρίνα, πανηγύρια, πίτες και φλουριά. Για μήνες κάναμε ημερήσιες καταδρομικές σε Πρέβεζα, Αγρίνιο και Γιάννενα για να δούμε ένα θέατρο, να ακούσουμε μια μουσική που δεν έφερνε σε ήχους κυνοκομείου, να παρακολουθήσουμε μια κινηματογραφική προβολή. Η δικιά μας πολιτιστική κορυφή κατακτήθηκε με το καρναβάλι και τα Φαρομανητά. Σταθήκαμε εκεί κι αγναντεύαμε λες και μόλις είχαμε βάλει το σημαιάκι μας στο Έβερεστ της ψυχαγωγίας. Διασκέδαση ήταν καλοί μου, διασκέδαση που έχει όρια, αρχή-μέση-τέλος και, όπως κάθε διασκέδαση, μηδενικό πολιτιστικό αποτύπωμα. Αυτό θέλουμε; Ή καλύτερα, μόνο αυτό θέλουμε; Όπως φαίνεται μάλλον ναι.

Γιατί το λέω; Γιατί μπήκε το καλοκαίρι. Και πέρυσι τέτοιες μέρες παρακολουθούσαμε και χειροκροτούσαμε το Θεατρικό Εργαστήρι του Πνευματικού Κέντρου στο έργο του Richard Nash «Ο βροχοποιός». Φέτος θεατρικό εργαστήρι δεν έχει. Γιατί; «Γιατί δεν έχει Πνευματικό Κέντρο και γιατί δεν έχει υπαλλήλους να τρέξουν τα θέματα που αυτό έτρεχε» είναι η ημι-επίσημη απάντηση. Τόσα χρόνια μετά, τόσα χρόνια που το εξαιρετικό εργαστήρι που έτρεχε η Λουκία Κατωπόδη όριζε με τις άρτιες παραστάσεις του το ερασιτεχνικό θέατρο στο νησί μας, η αυλαία δεν σηκώνεται. «Μάλλον από φθινόπωρο θα βρεθούν τα χρήματα», ακούστηκε στο δημοτικό συμβούλιο. Ας μη βιαζόμαστε. Δε θα πάρουμε δα και τα χρήματα από υποδοχές επισήμων που έχουμε κάθε μήνα.

Αλλά ας πάμε και στο χώρο του βιβλίου. Εκεί που μέσω του Φεστιβάλ ΛΕΑ κάθε χρόνο υποδεχόμαστε μερικούς από τους σημαντικότερους συγγραφείς του κόσμου από χώρες της Λατινικής Αμερικής και της Ιβηρικής χερσονήσου. Έτσι έγινε και φέτος πριν από δυο βδομάδες. Στον κήπο της βιβλιοθήκης ήρθε -ανάμεσα σε άλλους- ο σημαντικότερος ίσως εν ζωή Μεξικανός συγγραφέας, ο Χουάν Βιγιόρο, κι ο άνθρωπος που έζησε πολλά χρόνια κοντά του, δούλεψε μαζί του κι έγραψε την πιο διάσημη βιογραφία του Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες, ο Ντάσο Σαλντίβαρ.
Το διήμερο εκδηλώσεων παρακολούθησε αρκετός κόσμος. Αρκετός απλός κόσμος, όχι επίσημοι. Γιατί φέτος, μετά από πολλά χρόνια, ο Δήμος Λευκάδας δεν στήριξε το θεσμό. Γιατί φέτος ο βουλευτής Λευκάδας είχε ανειλημμένες υποχρεώσεις (και τις δύο μέρες) και μας έστειλε τα χαιρετίσματά του. Γιατί φέτος η Περιφέρεια… διάβαζε (μάλλον όχι Λατίνους συγγραφείς). Αλήθεια, ένας άνθρωπος δίπλα σε Βουλευτή, Δήμαρχο και Αντιπεριφερειάρχη δεν βρέθηκε να τους πει για τα μεγέθη αυτών των ανθρώπων που μας έκαναν την τιμή να έρθουν στο νησί μας; Τι σημαίνουν για τον παγκόσμιο πολιτισμό; Τόσο δύσκολη ήταν, αν όχι η δική τους παρουσία, η παρουσία κάποιου… υπεύθυνου επί θεμάτων πολιτισμού; *

Και να κλείσω με το θέμα που έχει δημιουργηθεί με το καινούριο θέατρο. Είναι όμορφο και το χρειαζόταν το νησί, όπως έχω ξαναγράψει, με τις όποιες σωστές και δικαιολογημένες ενστάσεις έχουν εκφραστεί. Αλλά είναι μικρό. Και μεγάλη παράσταση/συναυλία δε θα ξαναδούμε στο νησί ώσπου να λυθεί το θέμα του χώρου που θα διεξάγεται. Γιατί κανένα μεγάλο όνομα, κανένας μεγάλος θίασος δεν έρχεται για χίλια εισιτήρια. Εκτός κι αν ξεκινάμε να τους βάλουμε στο πάρκινγκ στο Νυδρί, το αλλάζουμε με το προαύλιο δημοτικού σχολείου και καταλήγουμε στο προαύλιο λυκείου… Αυτά δεν είναι όμως σοβαρά πράγματα κι ένας καλλιτέχνης που θα έρθει έτσι μια φορά, θα κάνει χρόνια να ξανάρθει μετά. Αν ξανάρθει. Γιατί δεν είμαστε στο 1980. Την ποιότητα στην υποδοχή που θα προσφέρουμε, αυτήν να περιμένουμε και να απολαύσουμε. Οπότε, ας αφήσουμε στην άκρη τα «αυτός είναι ο χώρος που θα γίνονται όλες οι εκδηλώσεις» και ας ψάξουμε να βρούμε εναλλακτικές. Κι όχι όποτε και όταν. Τώρα, γιατί η Λευκάδα δεν είναι μόνο βίλες, σέρβις και real estate. Είναι κι όλοι αυτοί οι κάτοικοί της που επιμένουν να θέλουν να τραφούν και να θρέψουν άλλους πνευματικά.

*Για να το αναφέρω και να μην είμαι άδικος, ο μόνος επίσημος που είδα, ήταν την πρώτη μέρα του φεστιβάλ ο πρώην δήμαρχος κ. Καλός.