«Greek Animal Rescue», ένα ντοκιμαντέρ-αλληγορία για την έξοδο από την κρίση

Από την Κική Τριανταφύλλη

Ο σερ Μένιος είναι ένα κυνηγετικό σκυλί που τρέχει χαρούμενο και υγιές στα λιβάδια του Έσεξ. Είναι ένας αληθινός σκύλος που πρωταγωνιστεί στο «Greek Animal Rescue», το νέο ντοκιμαντέρ του Μενέλαου Καραμαγγιώλη από τον δεύτερο κύκλο της σειράς «Συναντήσεις με Αξιοσημείωτους Ανθρώπους», την οποία στηρίζουν το Ίδρυμα Ωνάση και η Στέγη.

Το ντοκιμαντέρ είναι, στην ουσία, μια κινηματογραφική αλληγορία όσων συμβαίνουν τα τελευταία επτά χρόνια στην Ελλάδα, βασισμένη σε αληθινές ιστορίες που διαδραματίζονται σε γειτονιές «αόρατες», γύρω από την Αθήνα. Ο πρωταγωνιστής του, πριν καταλήξει να υιοθετηθεί από μια φιλόζωη οικογένεια στην Αγγλία, ήταν ένα από τα πολλά αδέσποτα που τριγυρνούν στους ελληνικούς δρόμους.

Ένα άρρωστο και τρομερά κακοποιημένο ζώο με τρία πόδια, που ζούσε παρατημένο στην βιομηχανική «έρημο» του Ασπρόπυργου, δίπλα σε μια λίμνη πίσσας, η οποία μπορεί να καταπιεί όχι μόνο ζώα αλλά και ανθρώπους.

limni-pissas
Στον Ασπρόπυργο μια λίμνη πίσσας απειλεί να καταπιεί ζώα και ανθρώπους

Σε μια περιοχή παρανομίας, ζόφου και θανάσιμων ασθενειών που απειλούν κάθε έμβιο ον, γεμάτη με τα αποκαΐδια του εργοστασίου ανακύκλωσης -που καταστράφηκε πριν από λίγα χρόνια απλώνοντας τον καπνό του παντού- και με παράνομα κυνοκομεία και καταυλισμούς. Και όμως η ιστορία του είχε αίσιο τέλος!

Στην περιοχή αυτή δρουν τα «Φαντάσματα του Ασπρόπυργου», μια ομάδα νεαρών εθελοντών, πολλοί από τους οποίους εργάζονται εκεί και βλέπουν την άθλια κατάσταση των αδέσποτων που ζουν στα πέριξ. Οι εθελοντές, οι οποίοι συντονίζονται μέσω του Facebook, περιπολούν και περιθάλπουν τα ταλαίπωρα αυτά ζώα (που δεν επέλεξαν να ζουν έτσι αλλά κάποιοι τα «εγκατέλειψαν εκεί, συνήθως κυνηγοί όταν τους είναι πλέον άχρηστα), κάνοντας πραγματικό αγώνα για τη σίτιση αλλά και την ανακούφισή τους.

Συμπρωταγωνιστές του Μένιου στο ντοκιμαντέρ είναι λοιπόν τα «Φαντάσματα του Ασπρόπυργου» αλλά και τα μέλη του «Greek Animal Rescue», ενός φιλοζωικού συλλόγου στο Λονδίνο, που κινητοποιήθηκε και ξεκίνησε μια πανευρωπαϊκή εκστρατεία για τα «Greekies», τα αδέσποτα από την Ελλάδα. Η λονδρέζικη οργάνωση συγκεντρώνει χρήματα και στηρίζει οικονομικά τα «Φαντάσματα του Ασπρόπυργου», όμως φροντίζει επίσης να υιοθετούνται από οικογένειες του εξωτερικού άρρωστα ή ακόμη και ακρωτηριασμένα ζώα.

Τα «Greekies», εξάλλου, είναι ιδιαίτερα δημοφιλή για υιοθεσίες στο εξωτερικό. «Γιατί είναι πολύ κοινωνικά», μας εξηγεί ο σκηνοθέτης Μενέλαος Καραμαγγιώλης. Ίσως και γιατί θέλουν να ανταποδώσουν την φροντίδα και την αγάπη, που απολαμβάνουν στις νέες τους οικογένειες οι οποίες δεν διστάζουν να υιοθετήσουν τόσο ταλαιπωρημένα ζώα, σκεπτόμαστε.

GREEK ANIMAL RESCUE_5
Αρρωστα και κακοποιημένα σκυλιά ζουν κάτω από άθλιες συνθήκες στον Ασπρόπυργο, παρατημένα εκεί από τους ιδιοκτήτες τους

Σκοπός της σειράς των ντοκιμαντέρ, που ξεκίνησε το 2011, ήταν να δοθεί βήμα σε καθημερινούς ήρωες αναδεικνύοντας το πόσο αποτελεσματικά και διαφορετικά κατάφεραν να διαχειριστούν την κρίση. Ο πρώτος κύκλος των 12 ντοκιμαντέρ έχει ήδη προβληθεί από την ΕΡΤ με επιτυχία, χαρακτηρίστηκε μάλιστα ως «η τηλεόραση της χρονιάς». Τα ντοκιμαντέρ που εν τω μεταξύ  έγιναν δημοφιλή στο Διαδίκτυο έχουν επίσης παρουσιαστεί σε πολλά διεθνή φεστιβάλ, πανεπιστήμια και σχολεία δίνοντας το στίγμα μιας χώρας που πασχίζει να επαναπροσδιορίσει την ταυτότητά της.

«Στις ταινίες αυτές ανιχνευόταν η ελληνική ταυτότητα και δίνονταν “οδηγίες χρήσης” σε νέους σκηνοθέτες, ηθοποιούς, μαθηματικούς και καλλιτέχνες για τους τρόπους που ξεπερνάει κανείς τα σύνορα της χώρας», μας λέει ο δημιουργός τους.

Ένα χρόνο αργότερα άρχισαν να γυρίζονται τα 12 ντοκιμαντέρ του 2ου κύκλου, και το γεγονός ότι η παραγωγή τους συνέπεσε με το απροειδοποίητο κλείσιμο της ΕΡΤ, εκτός από τα προβλήματα που δημιούργησε, έδωσε στον σκηνοθέτη τη δυνατότητα να κινηματογραφήσει τις ταινίες του για τέσσερα χρόνια παρακολουθώντας τις ζωές των ηρώων τους σε βάθος χρόνου.

Τα 12 ντοκιμαντέρ έχουν αρχίσει ήδη να προβάλλονται σε διεθνή φεστιβάλ με υμνητικές κριτικές προκαλώντας το ενδιαφέρον ξένων τηλεοπτικών σταθμών και πανεπιστημίων και έχουν ήδη αρχίσει να προβάλλονται σε σχολεία, πανεπιστήμια, φυλακές κ.α.

Στις 12 νέες ταινίες, από τις οποίες μόνο τέσσερις έχουν ήδη προβληθεί από την ΕΡΤ,  πρωταγωνιστούν δυσκολεμένοι και «καταδικασμένοι» ήρωες χωρίς καμιά προοπτική και ελπίδα: νεαροί άνεργοι επιστήμονες, άστεγοι, ανήλικοι φυλακισμένοι, κυνηγημένοι πρόσφυγες, έλληνες μετανάστες στη Γερμανία, αλλά και τα τραυματισμένα αδέσποτα του «Greek Animal Rescue», που «ζουν μόλις 10 λεπτά μακριά από την Αθήνα και όμως ελάχιστοι γνωρίζουν τις άθλιες συνθήκες διαβίωσής τους».

menelaos shooting
Ο Μενέλαος Καραμαγγιώλης είναι ο δημιουργός των ταινιών «Black Out» και «J.A.C.E.» και της σειράς ντοκιμαντέρ με τον τίτλο «Συναντήσεις με Αξιοσημείωτους Ανθρώπους»

Είναι ήρωες που ανακαλύπτουν τον τρόπο με τον οποίο μπορεί κανείς να διαχειριστεί τα αδιέξοδά της πρόσφατης κρίσης στην Ελλάδα, μέσα από μια διαφορετική και -ουσιαστικά- πολιτική παρέμβαση. Παρακολουθώντας τις ζωές αυτών των ηρώων (για 4 χρόνια) που ανήκουν σε κοινωνικά ευπαθείς και ευάλωτες ομάδες, διαπιστώνουμε ότι στο τέλος βρίσκουν το φως στην άκρη του τούνελ και τις λύσεις στα αδιέξοδα της κρίσης. «Στο τέλος κάθε ταινίας, τους βλέπουμε να οδηγούνται σε ένα happy end, το οποίο πετυχαίνουν μόνοι, χωρίς την παρέμβαση αμερικανού σεναριογράφου», τονίζει ο Καραμαγγιώλης.

Μενέλαος Καραμαγγιώλης

«Μια νέα χαρτογράφηση της Αθήνας»

«Ψάχνοντας τους ήρωες των ταινιών, τόσο μυθοπλασίας όσο και ντοκιμαντέρ, που γυρίζω τα τελευταία 10 χρόνια, βρέθηκα μπροστά σε μια Αθήνα διαφορετική, σχεδόν αόρατη και απροσδόκητα δυναμική. Κι εκεί συνειδητοποίησα πως αυτό που νιώθω, συχνά, ως αδιέξοδο στη σύγχρονη τέχνη, μάλλον απαιτεί μια νέα επαφή με την πραγματικότητα, με το ντοκουμέντο και τους τρόπους που γίνονται αφορμή και βάση για το καλλιτεχνικό έργο.

Νιώθω πως η Αθήνα είναι μια  παρεξηγημένη “χώρα” και το νιώθω κάθε φορά που μιλάω με τους συνεργάτες μου και τους συμπαραγωγούς μου στο εξωτερικό. Αυτή η εικόνα αλλάζει άρδην όταν έρχονται κι όταν τους “ξεναγώ” επιτόπου στην πόλη με τον τρόπο που τη βλέπω ή όταν γίνονται θεατές του τρόπου που την αποτυπώνουμε στο φακό από το 2009. Το ένιωσα στις αντιδράσεις του κοινού στις 38 χώρες όπου ταξίδεψα με το J.A.C.E. – Just Another Confused Elephant. Μετά την προβολή μιλούσαν έκπληκτοι για μια Ελλάδα που δεν ήξεραν ούτε είχαν φανταστεί, για ήρωες (που ως αντιήρωες) διαχειρίζονται αυτοσχέδια κι επινοητικά τα αδιέξοδα της εποχής.

Συμπτωματικά το J.A.C.E. – Just Another Confused Elephant (ταινία μυθοπλασίας) ξεκίνησε να γυρίζεται με την αρχή της κρίσης το 2007. Το σενάριό της βασίζεται σε μια αληθινή ιστορία κι είναι ένας καταδικασμένος αντιήρωας που παλεύει να προσδιορίσει εξαρχής “πατρίδα”, “οικογένεια” και “ταυτότητα”. Βασικό κίνητρο για την ταινία αυτή ήταν πως η ουσιαστική ιστορία γράφεται μέσα από αντιήρωες και στα ψιλά των εφημερίδων. Αυτό με ενδιαφέρει πολύ τα τελευταία χρόνια κι εκεί ψάχνω τους πραγματικούς πρωταγωνιστές: στους αξιοσημείωτους που δε συναντάμε εύκολα στις οθόνες.

Στη διάρκεια των γυρισμάτων για τις Συναντήσεις με Αξιοσημείωτους Ανθρώπους  συναντήσαμε και καταγράψαμε κινηματογραφικά πολλούς και διαφορετικούς τύπους ανθρώπων οι οποίοι μοιάζουν να γίνονται “οδηγοί” σε μια ανθρωποκεντρική χαρτογράφηση της Αθήνας, των αδιεξόδων της και των λύσεων. Ανακαλύψαμε ανεξερεύνητες περιοχές της πόλης είτε στο κέντρο της είτε στην περιφέρειά της μέσα από χαρακτήρες που η ίδια η ζωή τους κάνει ήρωες συναρπαστικών καθημερινών διηγήσεων κρίσης και επιβίωσης.

Για πρώτη φορά ένιωσα την αληθινή δύναμη του ντοκουμέντου και του ντοκιμαντέρ στον τρόπο που γίνεται μια τέχνη σημερινή με κοινωνικές παρεμβάσεις· στον τρόπο που εξασφαλίζει και τη συμμετοχή των ίδιων των ηρώων στο τελικό αποτέλεσμα χωρίς να τους βλέπει μόνο ως υποκείμενα αποτύπωσης.

Οι ήρωες (οι αντιήρωες, επιμένω) που συνάντησα και συναντώ τα τελευταία χρόνια είναι η εμμονή μου γιατί η επαφή μαζί τους νιώθω πώς λειτουργεί αποκαλυπτικά μέσα μου και ξεκαθαρίζει όσα νιώθω να ΄ναι θολά τελευταία. Κι έτσι άρχισα να σκέφτομαι μια νέα χαρτογράφηση της Αθήνας μέσα από μια μεγάλη λίστα ηρώων που στήνει μιαν καίρια ανθρωπογεωγραφία της πόλης και την καθιστά ζωντανή, κι όχι μόνο δέσμια ενός μακρινού παρελθόντος. Αυτοί οι ήρωες μοιάζουν να γίνονται οι “οδηγοί” σε μια πορεία που απαιτεί άμεσες δράσεις και καίρια παρέμβαση και διεκδικεί την προοπτική, ειδικά σε μια στιγμή που πυκνώνουν οι απειλές πως όλα μοιάζει να έχουν τελειώσει για όσους ζούμε σε αυτό τον –σχεδόν- καταδικασμένο τόπο».

agori-koritsi-skylos
Εθελοντές εξετάζουν έναν παρατημένο σκύλο στην περιοχή του Ασπρόπυργου

Info

CineDoc: “Greek Animal Rescue” του Μενέλαου Καραμαγγιώλη

Τετάρτη 1 Νοεμβρίου
• Αθήνα στο Γαλλικό Ινστιτούτο στις 19.30
• Θεσσαλονίκη στην αίθουσα «Σταύρος Τορνές» στις 21.00
• Πάτρα στον κινηματογράφο «Πάνθεον» στις 21.30
• Αμαλιάδα στον κινηματογράφο «CineCinema» στις 22.00

Κυριακή 5 Νοεμβρίου
• Αθήνα στον κινηματογράφο Δαναό στις 16.00
Τιμή εισιτηρίου: 6 ευρώ (Αθήνα), 5 ευρώ (Θεσσαλονίκη, Πάτρα & Αμαλιάδα)
Μετά τις προβολές στην Αθήνα (01/11 και 05/11) θα ακολουθήσει συζήτηση με τον σκηνοθέτη της ταινίας Μενέλαο Καραμαγγιώλη.
Οι προβολές στο CineDoc γίνονται σε συνεργασία με το Ίδρυμα Ωνάση και τη Στέγη, τη φιλοζωική ομάδα «Τα Φαντάσματα του Ασπροπύργου» και το inside story.
Για περισσότερες πληροφορίες: www.cinedoc.gr | 210 7211073
Η ταινία θα προβληθεί το 2018 στην ΕΡΤ στο πλαίσιο της σειράς ντοκιμαντέρ «Συναντήσεις με αξιοσημείωτους ανθρώπους»


GREEK ANIMAL RESCUE_Trailer from PAUSILYPON FILMS on Vimeo.

Πηγή

Προσθέστε το σχόλιό σας

Η ηλεκτρονική σας διεύθυνση δεν θα δημοσιευτεί. Τα πεδία με αστερίσκο είναι υποχρεωτικά *